Irysy - odmiany, sadzenie i pielęgnacja

Irysy, inaczej kosaćce, to bardzo popularne i piękne kwiaty ogrodowe. Swą nazwę zawdzięczają greckiej bogini tęczy, Iris, gdyż występują w licznych odmianach kolorystycznych.

Świetnie nadają się do uprawy w przydomowym ogródku, na brzegu oczka wodnego czy skalniaka. Przyjrzyjmy się lepiej tym pięknym kwiatom!

Irysy - gatunki i odmiany

Irysy stanowią bardzo dużą i zróżnicowaną grupę kwiatów, dlatego też ich systematyka jest bardzo skomplikowana. Można przyjąć uproszczony podział na kosaćce kłączowe i kosaćce cebulowe. Jak sama nazwa wskazuje, kosaćce kłączowe posiadają mięsiste podziemne pędy, nazywane kłączami.

Do tej grupy zaliczamy irysy bródkowe oraz bezbródkowe. Różnią się one między sobą obecnością gęstych włosków na dolnym płatku kwiatu. Kosaćce cebulowe zamiast podziemnych kłączy mają cebulkę. Do tej grupy należą między innymi irysy żyłkowate czy mieczniki.

Irysy - wygląd

Irysy różnych odmian mają nie tylko wiele kolorów, różnią się także wysokością oraz wielkością kwiatów. W zależności od gatunku mogą mieć od 10 do nawet 80 cm wysokości. Mają kępiasty i wzniesiony pokrój. Liście irysów są jasnozielone i szablaste, tworzą rynienkę. Jednak to, co najbardziej interesuje każdego ogrodnika, to piękne kwiaty. W zależności od gatunku mogą osiągać znaczne rozmiary, nawet do 18 cm średnicy.

Budowa kwiatu jest charakterystyczna dla irysów, a indywidualne płatki są widoczne i wyraźnie oddzielone. Występują pojedynczo lub w kwiatostanach. Stanowią wspaniałą ozdobę każdego ogródka, a do tego wiele z nich pięknie pachnie. Okres kwitnienia irysów zależy od konkretnego gatunku, obejmuje wiosnę i lato - od końca kwietnia do sierpnia.

Irysy - sadzenie

Najlepszy czas sadzenia irysów również uzależniony jest od wybranego gatunku. Kosaćce cebulowe sadzi się wczesną jesienią - we wrześniu i październiku. Odmiany kłączowe natomiast sadzi się odrobinę wcześniej, późnym  latem - na przełomie sierpnia i września.

Irysy dobrze radzą sobie z zimowaniem. Przed negatywnym wpływem niskich temperatur należy zabezpieczyć je, używając cienkiej warstwy ściółki. W tym celu można wykorzystać suche liście, korę lub gałązki, które powinny zostać usunięte wiosną, dzięki czemu słońce będzie rozgrzewać ziemię i pobudzać kwiaty do wzrostu.

Irysy - pielęgnacja

Są to kwiaty wytrzymałe oraz niewymagające skomplikowanej pielęgnacji. Większość odmian zadowoli się słonecznym lub lekko zacienionym stanowiskiem oraz glebą o odczynie obojętnym.

Nie wymagają one intensywnego nawożenia, a wręcz jest ono niewskazane - nadmiar azotu w glebie może doprowadzić do rozwoju chorób grzybiczych. Najlepiej do nawożenia używać kompostu bądź biohumusu. Choć wytrzymałe na warunki środowiska, irysy są dość wrażliwe na uszkodzenia mechaniczne. Warto o tym pamiętać przy pieleniu grządki, aby niechcący nie uszkodzić kłączy.

Irysy - najpopularniejsze odmiany

Irysy występują w niezliczonej ilości odmian barwnych. Choć najbardziej popularnym i kojarzonym z irysami kolorem jest charakterystyczny fiolet, łatwo znaleźć także inne kolory. Dzięki temu są to kwiaty prawdziwie uniwersalne, które można z łatwością dopasować do swojej wizji ogrodu.

Do najbardziej popularnych odmian zaliczamy:
kosaciec syberyjski (Iris sibirica)
kosaciec niski (Iris pumila)
kosaciec żółty (Iris pseudoacorus)
kosaciec żyłkowaty (Iris reticulata)
kosaciec szafranowy (Iris crocea)

Irysy stanowią bardzo zróżnicowaną grupę kwiatów. Nie są wymagającymi roślinami, więc nawet początkujący dadzą sobie radę z ich uprawą. Dzięki mnogości gatunków oraz odmian barwnych każdy ogrodnik znajdzie odmianę, która trafi w jego gust i będzie stanowić wspaniałą ozdobę jego ogrodu.